Sokrates Kimdir?
SOKRATES Kimdir?
O Bir Felsefecidir.
Batı felsefesine hem karakteri hem de felsefi diyalogları ile damga vurmuştur.
Efsaneye göre, Delfi kâhini Sokrates için Yunanistan’ın en bilge insanı demişti. Sokrates de bunun neden böyle olduğunu araştırmaya başladı ve bilgeliğinin cehaletine dayandığını fark etti.
Sokrates’in kendi düşüncesinden kaynaklanan güçlü bir teoriye göre, insan bilerek yanlış davranamaz. Doğru olanın ne olduğunu bilen insan onu yapacaktır; bundan kaçış yoktur.
tragedya Sokrates’in yaşadığı dönemde doğdu
SOKRATES Antik Yunanlı Filozoftur(M.Ö 469-399)
Sokrates İ.Ö. 470’de, o zamanki Atina’ya yirmi dakikalik yürüyüş mesafesi
uzaklıkta, Lykabettos’un eteklerindeki bir köyde dünyaya geldi.
O Bir Heykelraştı…
Babası taş ustası, annesi ise ebeydi. Başlangıçta Sokrates, gelenek olduğu üzere babasının yanında çıraklık eğitimine başladı bir söylentiye göre Atina Akropolü’ndeki üç zarafet tanrıçası onun eseridir.
Sokrates Yunanlı Filozof
Sokrates filozof Archelaos’un yanında öğrenime başladı. Sokrates erken dönem felsefesi yanında matematik ve astronomi eğitimi almıştır.
Felsefenin henüz yüz yıllık bir geçmişi vardı.
Varlığın özünün su, ateş veya ışık zerrecikleri olduğuna inananıyorlardı…
Sokrates’in, dünyanın kaynağı hakkında geliştirilen kuramların insanlığa
hiçbir fayda sağlamadığını anlaması uzun sürmedi.
Ona göre dünya üzerine değil, kendimiz üzerine düşünmeliydik. Bu nedenle Delphi’li kahinlerin eski bir sözünü benimsemiştir:
“Gnothi Seauton” (Kendini tanı).
Sokrates Yunanlı Filozof
Hoşgörüyü ve Özdenetim savunan, merhametli ve saygıdeğer biri olarak biliniyor ve genellikle seviliyordu.
Felsefesini pazaryerinde yapıyordu. Yani insani meseleleri, adaleti, ruhu, bilgiyi sokaklarda ve agora’da dolaşırken tartışıyordu.
Felsefeyi gökten yere ve sıradan insana indiriyordu…
Ancak, Sokrates’in güneşin altında ne varsa her şeyi lafı saptırmadan araştırması bazılarını ona düşman edecekti. Bunlar filozofu, Atina gençliğini yozlaştırmakla, kentin panteonuna yeni tanrılar katmakla suçlamaya başladılar. Dava esnasında Sokrates göz kamaştırıcı bir yüce gönüllülük sergileyecekti. Dostlarının yardımını reddetti, kendini başarıyla savundu. Son tahlilde hiçbir şey bilmediği argümanına yaslanan alçakgönüllü savunması yargıçları rahatsız etmişti. İdamına karar verildi.
Ölümünden sadece birkaç gün sonra Atina’lılar yaptıklarının korkunçluğunu kavrarlar.
Kentte resmi yas ilân edilir, okullar,jimnastik salonları ve tiyatrolar
kapanır.
Sokrates ölümden ne öğrenebileceğini görmek için de ölümü deneyimlemek istemiştir.
Sokrates Felsefe yapacağım diye Atina’nın sokaklarında dolaşmakla
o kadar çok zaman harcamıştır ki, bir şeyler yazmak için zaman bulamamıştır.
Bu gün onun fikirlerini onun öğrencisi Platonun yazdıkarından öğrenebiliyoruz…
Sokrates oldukça saldırgan üslûplu bir sorgulama metodu geliştirmiştir.
Bu yöntemle rakiplerinin foyasını ortaya çıkarmakla kalmamış, gerçeğe
ulaşma yolunu da bulmuştur.
“Asil, iyi yürekli ve eğitimli kafadarların bir araya geldiği yerde hiçbir flütçü, dansöz ve
tefçiye rastlayamaz, kaba şakalar ve gülüşmeler duyamazsınız; aksine onları
sohbet ederken görürsünüz. Hepsi kimi vakit kendi sesleriyle konuşur, kimi vakit
dinlerler, tamamıyla oturaklı inanlardır, bol miktarda şarap içseler bile.”
“kendini tanı”
Sokrates bir insanın gerçek benliğinin onun ruhu olduğuna inanırdı.
Kendisinden önce gelen filozoflara göre ruh, beden hareket halindeyken uyuyan ancak
beden uyurken uyanık olan “hayatın daimi nefesi” idi. Başka bir deyişle, bir çeşit ölümsüz bilinç dışılık.
“Sorgulanmayan bir hayat yaşanmaya değer değildir…”
Sokrates ruhta daha ziyade aptal veya akıllı, iyi veya kötü olabilen bilinçli
bir kişilik görürdü. Başka bir deyişle, ruh, ahlâki açıdan sorumlu olduğumuz bir şeydi. Ruhumuzu tanrı gibi oluncaya dek terbiye etmemiz gerektiğini düşünürdü.
Birisi Sokrates’a evlenmesine gerek olup olmadığını sorar ve aldığı cevap şöyledir:
“Canın neyi istiyorsa onu yap, zira ne yaparsan yap,
sonunda yaptığına pişman olacaksın!”
Sokrates deli dolu bir adamdı tiyatral yeteneği vardı hayatı da ciddiye almadı ölümü de…
Onu Platon aracılığla da olsa tanımak güzel şey…
Bu dünyadan güzel şeylerde geldi geçti…
[Paul Strathern ve Alexander Moseley eserlerinden faydalanılmıştır.]
“ahlak kuralları:
Tanrı buyurduğu için doğru olmazlar, bu kurallar doğru oldukları için Tanrı
tarafından buyurulmuşlardır.” der Sokrates
